بازالت ها، آندزیت ها، تراکی آندزیت ها، تفریت ها و لاتیت ها با گرایش شوشونیتی از مهم ترین توالی های ولکانیکی ائوسن منطقه لاهرود (اردبیل) هستند. پلاژیوکلاز، فلدسپار پتاسیم، بیوتیت و آمفیبول همراه با کلینوپیروکسن از مهمترین تشکیلدهندگان تراکی آندزیت ها (شوشونیت ها) هستند، در حالی که کلینوپیروکسن، پلاژیوکلاز و بیوتیت از کانی های تشکیل دهنده بازالت های شوشونیتی (آبساروکیت ها) هستند. ولکانیک های منطقه لاهرود دارای غنی شدگی در عناصر نادر خاکی سبک بوده و با غنی شدگی در LILE و تهی شدگی در HFSE مشخص می شوند. خصوصیات پتروگرافی به همراه ژئوشیمی عناصر نادر خاکی و عناصر کمیاب نشان دهنده گرایش شوشونیتی آنها و اشتقاق از یک محیط مرتبط با فرورانش است. نقش رسوبات ورقه فرورانش شده در ناحیه منشا گدازه های لاهرود با توجه به خصوصیات ژئوشیمیایی این گدازه ها محرز است. ولکانیک های مورد مطالعه از ذوب بخشی اندک (0.1< تا 3>) یک منشا لرزولیتی گارنت-اسپینل دار حاصل شده اند. مقایسه ولکانیک های منطقه لاهرود با گدازه های پلیوکواترنری سبلان و ولکانیک های ائوسن منطقه هشتجین نشان دهنده گرایش ژئوشیمیایی منشا گوشته ای و درجه ذوب بخشی متفاوت است. تشکیل این سری های آتشفشانی می تواند در ارتباط با پرشیب شدن و گسستگی صفحه فرورانش در یک زون برخوردی پس از فرورانش در نظر گرفته شود.

این تحقیق با هدف بررسی ترکیب و تنوع گونه ای در دامنه های شمالی سبلان (پروفیل ارتفاعی لاهرود- شابیل) در طول هفت ترانسکت در سه طبقه ارتفاعی 1500 تا 2000 متر، 2000 تا 2500 متر و 2500 تا 2700 متر در سطح رویشگاه علف بوته زار انجام شد. با انجام عملیات میدانی، گونه ها جمع آوری و سپس با استفاده از منابع معتبر شناسایی شدند. در مجموع 64 گونه گیاهی شناسایی که به 22 تیره و 48 جنس تعلق دارد. تیره Poaceae با نه جنس و 16 گونه، تیره Fabaceae با چهار جنس و هشت گونه و تیره Asteraceae با شش جنس و شش گونه، خانواده و جنس های غالب هستند. بر اساس سیستم طبقه بندی رانکایر به ترتیب 50 درصد همی کریپتوفیت، 31 درصد تروفیت، 16 درصد ژئوفیت و سه درصد کامفیت در منطقه رویش دارند. از نظر پراکنش جغرافیایی، 42 درصد گونه ها به ناحیه ایران- تورانی، 22 درصد به ایران- تورانی و اروسیبری، 12 درصد جهان وطنی، 3 درصد به ناحیه اروسیبری و 21 درصد به سایر نواحی تعلق دارند. شش گونه از گونه های شناسایی شده از لحاظ حفاظتی در معرض تهدید بر اساس معیارهای شبکه جهانی حفاظت (IUCN) می باشند. تنوع و یکنواختی گونه ها با استفاده از شاخص های عددی محاسبه شد. نتایج حاصل از آنالیز شاخص های عددی تنوع (سیمپسون و شانون- واینر) روند معنی داری را در سطح سه طبقه ارتفاعی نشان داد. اما اختلاف شاخص های یکنواختی (سیمپسون و اسمیت و ویلسون) در طبقات ارتفاعی معنی دار نبود.

سنگ های اصلی این مجموعه از توالی گابرو و سنگ­ هایی نفوذی الترابازیکی و پریدوتیتی تشکیل شده اند و هم­ چنین شامل پلاژیوگرانیت ها بوده و از بازالت­ های بالشی بزرگی که بصورت بین لایه ای با سنگ های رسوبی پلاژیک همراه با چرت های رادیولردار تشکیل شده اند. داده های عناصر ناسازگار بهنجار شده نسبت به گوشته اولیه و کندریت نشان می دهند که افیولیت اللهیارلو از بازالت هایی با منشأ گوشته ای حاصل آمده است. براساس داده های عناصر نادر خاکی (REE)، تمام سنگ های افیولیت اللهیارلو، سنگ های همزاد و حاصل تفریق ماگمایی با منشأ بازالت های پشته های میان اقیانوسی از نوع آرایه گوشته­ ای مورب غنی شده (E-MORB) هستند. سنگ های گابرو، بازالت، پلاژیوگرانیت و متاگابرو همگی خصوصیات کالک­ آلکالن از خود نشان می دهند. سنگ های افیولیتی اولترامافیک و بازالت های بالشی به ترتیب در طول پالئوزوئیک پسین تا تریاس پسین تشکیل شده اند. بازسازی صفحات تکتونیکی نشان می دهد که سنگ های این مجموعه تقریباً همزمان با افیولیت های نواحی مشهد و رشت تشکیل شده اند و سن تبلور آن ها حدوداً 380 میلیون سال است. مجموعه سنگ های افیولیت اللهیارلو نشان­ دهنده موقعیت شمالی پوسته اقیانوسی پالئوتتیس بوده و پوسته پالتوتتیس در این زمین درز افیولیتی از پالئوزوئیک فوقانی تا تریاس پسین حفظ شده است. این مجموعه هم­ چنین شامل کربنات های پلاژیک و بازالت ها به عنوان لایه های میانی یا قطعات بیگانه هستند. نتایج مطالعات چینه­ شناسی، شواهد بیواستراتیگرافی مربوط به دوران پالئوزوئیک را نشان می دهد. شواهد بدست آمده حاکی از آن است که اگرچه ریفت اولیه و متبلور شدن پوسته اقیانوسیِ افیولیتِ اللهیارلو در کربونیفر آغاز شده، اما فعالیت های آتشفشانی همچنان تا تریاس پسین ادامه داشته است.

1محدوده مورد مطالعه، در شمال روستای یوسف­خان­کندی و شمال شهرستان لاهرود (استان اردبیل) واقع است. این منطقه در شمال باختری ایران واقع بوده و جزیی از پهنه ساختاری البرز-آذربایجان است که همراه با پهنه قفقاز کوچک و ارتفاعات جنوب خاوری ترکیه، ضمن برخورد پلیت عربی با اورازیا طی کوهزایی آلپ-هیمالیا شکل گرفته­اند. محدوده مورد مطالعه، دربردارنده تناوبی از سنگ­های آتشفشانی و آتشفشانی-رسوبی ائوسن است که در محیط زیرآبی تا خشکی تشکیل شده­اند. بخش آتشفشانی این توالی، از سنگ­های ولکانوکلاستیک و جریان­های گدازه­ تشکیل شده است. سنگ­های آتشفشانی اسیدی و ایگنمبریت بصورت محلی برونزد دارند. طبق مطالعات پتروگرافی، گدازه­های آتشفشانی یوسف­خان­کندی شامل انواع پیکروبازالت، بازالت، تفریت بازانیت، تراکی بازالت، بازالتیک تراکی آندزیت، فنوتفریت، تفروفنولیت، تراکی آندزیت و تراکیت هستند. بافت میکروسکوپی غالب در این گدازه­ها فیریک است. اکثر نمونه­ها تمایل انتقالی تا پتاسیک و تعداد کمی نیز روند سدیک نشان می­دهند. روند انتقالی در تعداد قابل توجهی از نمونه­های مورد مطالعه ممکن است ناشی از آمیختگی ماگماهای پتاسیک و سدیک باشد. تغییرات در نمودارهای دوتایی هارکر دلالت بر اهمیت تفریق ماگمایی در ژنز این سنگ­ها را دارد. الگوهای بهنجارشده عناصر نادر خاکی و نمودارهای عنکبوتی، دارای نسبت­های بالای LREE/HREE هستند که ممکن است ناشی از ذوب بخشی گوشته غنی شده (از جمله آستنوسفر) و یا گوشته دگرسان بوده باشد که در مناطق برخوردی و کمان قاره­ای گزارش شده­اند. در نمودارهای تکتونوماگمایی، بیشتر گدازه­های آتشفشانی مورد مطالعه، در قلمروی حاشیه فعال قاره­ای و تعدای نیز در محدوده  درون صفحه­ای قرار می گیرند. به نظر می­رسد که به دنبال همگرایی و برخورد صفحه عربستان با اوراسیا از کرتاسه بالایی و فرورانش رو به شمال پوسته اقیانوسی نئوتتیس طی ائوسن، موجب شده است تا گوشته لیتوسفری زیرقاره که پیشتر توسط مولفه­های فرورانشی غنی شده بود، دچار ذوب بخشی گردد. این احتمال وجود دارد که گدازه­های آتشفشانی ائوسن منطقه یوسف خان کندی در یک پهنه کششی پسابرخوردی فوران کرده باشند.

در محدوده شمال اردبیل (از نمین تا لاهرود) توالی متنوع و گسترده ای از فعالیت های ماگمایی بازی تا حدواسط و اسیدی از ایوسن تا کواترنری رخنمون دارند. ترکیبات سنگی در این منطقه از گدازه های عمدتا بازالتی همراه با گنبدهای داسیتی و ریولیتی در محدوده نمین تا بازالت و آندزیت بازالتی در محدوده لاهرود متغیر است. بررسی ترکیب شیمیایی الیوین در الیوین بازالت ها نشان دهنده ترکیب فورستریتی آنها از 67/8 تا 92/7 است. همچنین کلینوپیروکسن ها از نوع دیوپسیدی بوده و پلاژیوکلازها ترکیب لابرادوریتی تا بیتونیتی دارند. بیگانه بلورهای (زنوکریست ها) گارنت موجود در گنبدهای ریولیتی از نوع آلماندین می باشند. بررسی عناصر نادر خاکی در جریان های گدازه ای، قطعات سنگی و همچنین گنبدهای داسیتی-ریولیتی منطقه نشانگر غنی شدگی در عناصر نادر خاکی سبک به سنگین است. سنگ های مافیک-حدواسط منطقه سرشت شوشونیتی و برخی نیز کالک-آلکالن با پتاسیم بالا و گنبدهای داسیتی و ریولیتی سرشت آداکیتی نشان می دهند. ویژگی های ژیوشیمیایی و ایزوتوپی سنگ های بازالتی-آندزیتی منطقه شمال اردبیل-لاهرود نشان دهنده تشکیل آنها از ذوب بخشی یک گوه گوشته ای متاسوماتیسم شده توسط رسوبات و سیالات حاصل از ورقه فرورانده در زون فرورانشی ایران طی ایوسن است. همچنین ویژگی های ژیوشیمیایی و ایزوتوپی گنبدهای داسیتی-ریولیتی میوسن نشان دهنده منشا گرفتن آنها از ذوب بخشی بخش های زیرین پوسته قاره ای ستبر شده ایران می باشد.

هدف از انجام این تحقیق بررسی اثرات اقتصادی، اجتماعی و روان شناختی گردشگری در دهستان لاهرود از توابع شهرستان مشگین شهر می باشد. ماهیت این تحقیق کاربردی؛ روش اجرای آن توصیفی تحلیلی و هدف آن توسعه ای است. جامعه آماری این تحقیق کلیه ساکنین دهستان لاهرود می باشد که با توجه به گستردگی حجم آن با استفاده از فرمول کوکران تعداد 190 نفر به عنوان حجم نمونه در نظر گرفته شده است. این تحقیق به روش پیمایشی و با استفاده از پرسش نامه صورت گرفته است. روایی صوری پرسش نامه توسط پانل متخصصان امر مورد تایید قرار گرفت و پایایی آن نیز با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ 0.87 محاسبه شده است. نتایج این پژوهش بیان گر آن است که توسعه گردشگری در محدوده مورد بررسی دارای اثرات مثبت اقتصادی، اجتماعی و روان شناختی بوده است. نتایج آزمون کای اسکویر نشان می دهد که گردشگری نقشی به سزا در اشتغال زایی، بهبود درآمد اهالی، عدم افزایش قیمت کالا و اجناس، تنوع محصولات داخلی، افزایش ساخت و ساز روستا و بهبود کمی و کیفی صنایع دستی روستا داشته و اثرات مثبتی در تغییر نوع لباس، تغییر نوع مراسمات، الگوی مصرف غذا، بهبود آموزش در روستا، بهبود وضعیت بهداشت فردی و عمومی، افزایش عرصه بهداشتی محصولات، بهبود روابط بیرونی روستا با نواحی هم جوار، کاهش مهاجرت از روستا و مشارکت در کارهای جمعی، افزایش حس خودتعیینی، خلاقیت، شایستگی، معنی داری، تاثیر و اعتماد در نزد اهالی داشته است. در نهایت، با توجه به نتایج پژوهش پیشنهادات کاربردی ارائه شده است.

توده­های تراکی آندزیت-تراکی آندزیت بازالتی ائوسن در شمال باختر ایران، شمال لاهرود(استان اردبیل) با روند شمال غربی – جنوب شرقی برون زد دارند. این سنگ­ها بافت­ عمده هیالومیکرولیتی پورفیریک دارند و دارای کانی­های اصلی پلاژیوکلاز به همراه کانی های فرعی آمفیبول، پیروکسن و اندکی بیوتیت و کانی­های تیره و پتاسیم فلدسپار هستند. ماگمای مولد این سنگ ها سرشت شوشونیتی دارند. ماگمای والد این سنگ­های آتشفشانی متاثر از فرآیند تفریق بلورین بوده و مقادیرEu/Eu* ≤ 1 (83/0 تا 08/1) می­باشد. در نمودارهای عنکبوتی فروافتادگی های عناصر, Ta Ti, Nb و غنی شدگی شاخص عناصر LILE و LREE وابستگی ماگمای اولیه مولد این سنگ ها را به محیط های فرورانشی نشان می دهد. نسبت Ba/Nb با مقادیر 45 تا 131، نسبتN (La/Sm) با مقادیر بالای 2 و نسبت Th/Ce نیز با مقادیر 13/0 تا 2/0 نشانگر ارتباط غنی شدگی با ذوب رسوبات فرورانده شده طی فرورانش می­باشد. همچنین نسبت پایین Ba/Rb از 0/10 تا 2/15 و نسبت Rb/Sr از 07/0 تا 1/0 نشانگر ذوب منشأ فلوگوپیت دار با ماهیت شوشونیتی است. ماگمای اولیه این توده­ها از ذوب بخشی 5 تا 10 درصدی منشأ اسپینل لرزولیت فلوگوپیت دار ایجاد شده است که منشأ توسط ذوب رسوبات حین فرورانش متاسوماتیزه شده است. این سنگ­ها در محیط قاره­ای پس از برخورد ایجاد شده اند.